Vòng loại World Cup 2026 khu vực châu Á: Ai đang thực sự chạy đua, ai đang… chạy trốn?

Tôi nhớ hồi xem Việt Nam thua Iran 2-0 ở vòng loại cuối năm 2021, ngồi xem mà lòng vẫn hào hứng kỳ lạ. Không phải vì kết quả, mà vì cái cảm giác “ừ, mình đang chơi ở sân này thật rồi”. Bóng đá châu Á có cái hay ở chỗ đó — khoảng cách giữa các đội không còn vô hạn như trước nữa. Và vòng loại World Cup 2026 khu vực châu Á đang minh chứng điều đó rõ hơn bao giờ hết.

World Cup 2026 lần này tổ chức tại ba quốc gia đồng chủ nhà là Mỹ, Canada và Mexico — khai mạc ngày 11/6/2026, chung kết dự kiến 19/7/2026. Điều khác biệt lớn nhất: giải mở rộng lên 48 đội tham dự, chia làm 12 bảng, mỗi bảng 4 đội. Với khu vực châu Á (AFC), suất tham dự tăng lên 8,5 suất — so với 4,5 suất ở các kỳ trước. Nghe thì có vẻ “dễ thở” hơn, nhưng thực ra nó chỉ khiến cuộc đua trở nên… phức tạp hơn thôi.

Cơ cấu vòng loại: nhiều tầng, nhiều drama

AFC tổ chức vòng loại theo nhiều giai đoạn. Sau khi các vòng đầu lọc dần đội yếu, 18 đội mạnh nhất được chia vào Vòng 3 — giai đoạn căng thẳng nhất — thi đấu theo thể thức 3 bảng, mỗi bảng 6 đội. Hai đội đầu mỗi bảng đi thẳng đến World Cup. Hai đội đứng thứ ba và thứ tư cao nhất sẽ đá thêm play-off nội bộ châu Á, sau đó là play-off liên lục địa cho suất 0,5 còn lại.

Ở Vòng 3, ba bảng hiện tại gồm những cái tên đáng chú ý: Bảng A có Nhật Bản, Australia, Saudi Arabia, Bahrain, Trung Quốc, Indonesia. Bảng B có Hàn Quốc, Iraq, Jordan, Oman, Palestine, Kuwait. Bảng C có Iran, UAE, Uzbekistan, Qatar, Kyrgyzstan, Bắc Triều Tiên (mặc dù Bắc Triều Tiên có những vấn đề riêng với việc tham dự). Mỗi bảng đều có ít nhất một trận đấu mà tôi dám gọi là “bẫy điểm” — kiểu trận mà đội mạnh tưởng đi lấy 3 điểm về nhà rồi hụt hẫng.

Nhật Bản vẫn là ứng viên số một. Đội này đang thi đấu ổn định nhất châu Á trong nhiều năm qua — lứa Doan, Kubo, Mitoma, Ueda đang chơi bóng ở các giải hàng đầu châu Âu và phong độ thực sự đáng nể. Saudi Arabia sau cú sốc thắng Argentina ở Qatar 2022 bước vào vòng loại này với tâm thế khác hẳn — tự tin hơn, nhưng cũng gánh kỳ vọng nặng hơn. Hàn Quốc sau khi Son Heung-min bước sang tuổi 33 vẫn duy trì vị thế nhờ lớp kế thừa tốt. Iran thì vẫn vậy — ổn định đến mức nhàm, nhưng nhàm theo kiểu cứ thế đi World Cup đều đặn.

Những điểm bất ngờ mà ít người nhắc đến

Indonesia đang là cái tên gây xôn xao nhất ở Bảng A. Họ đã nhập tịch một loạt cầu thủ gốc Hà Lan — Thom Haye, Ivar Jenner, Jay Idzes — và thực sự đang làm khó những đối thủ lớn hơn. Không phải ngẫu nhiên mà người ta bắt đầu nhắc đến họ nghiêm túc hơn. Dân số 280 triệu người, thị trường bóng đá khổng lồ, và một chính sách nhập tịch bài bản — Indonesia đang chơi một ván cờ dài hạn.

Iraq cũng vậy. Họ đang thi đấu ở Bảng B với lứa cầu thủ khá trẻ, có khát vọng rõ ràng. Và Jordan — người ta hay bỏ qua Jordan, nhưng đội này đã vào tứ kết Asian Cup 2023, không phải tự nhiên mà có.

Còn Việt Nam? Tiếc là chúng ta không có mặt ở Vòng 3 lần này. Bị loại từ sớm hơn. Tôi không muốn than vãn dài dòng, chỉ muốn nói thật: khoảng cách kỹ thuật với top châu Á vẫn còn đó, và nó không tự thu hẹp nếu không có một lộ trình phát triển bài bản hơn ở cấp độ hạ tầng, học viện, và giải vô địch quốc gia.

Tâm điểm cuối hành trình: ai sẽ cầm vé?

Theo dự đoán của nhiều chuyên gia, sáu suất đi thẳng nhiều khả năng sẽ rơi vào Nhật Bản, Hàn Quốc, Iran, Saudi Arabia, Australia và một trong số Iraq/Indonesia/UAE. Hai suất play-off nội bộ và liên lục địa sẽ là cuộc chiến thực sự khó đoán — đây là vùng mà drama mới thực sự bắt đầu.

Nếu bạn muốn theo dõi sát sao từng vòng đấu, từng kết quả để hình dung bức tranh toàn cảnh, bạn có thể xem lịch thi đấu world cup 2026 để cập nhật đầy đủ các trận, bảng đấu và tình hình xếp hạng AFC — khá tiện cho những ai muốn theo dõi mà không phải tự tổng hợp từ nhiều nguồn.

Bóng đá châu Á đang ở một giai đoạn thú vị. Không phải vì có đội nào đó đột nhiên “vô địch thế giới” được — mà v